Deneyimi Aktarmak: Emek Süreçlerinden Öğrenmek

Atölye III “Deneyimi Aktarmak: Emek Süreçlerinden Öğrenmek” tekstil endüstrisini emek, çalışma koşulları, çevresel etkiler ve sömürgecilik mirasına dair…

Atölye III

“Deneyimi Aktarmak: Emek Süreçlerinden Öğrenmek” tekstil endüstrisini emek, çalışma koşulları, çevresel etkiler ve sömürgecilik mirasına dair güncel ve tarihsel perspektifler üzerinden ele alan iki atölye ve bir söyleşiden oluşuyor.

İşi Olmayan Giremez sergisinin gündeme getirdiği üretim, beden ve mekân ilişkisinden yola çıkan program, iki farklı tarihsel ve coğrafi bağlamda işçilerin bedensel ve toplumsal deneyimleri üzerinden fabrika hikâyelerine odaklanıyor. Vivien Tauchmann ile İzel Karaca’nın yürütücülüğündeki “Makine Dişlisinden” ve Frida Hållander ile Åsa Dybwad Norman’ın yürütücülüğündeki “Fabrika Kızları” başlıklı atölyelere, yürütücülerin pratiklerini aktaracağı sunumlar eşlik ediyor. Programda Eylül Şenses ve Magnus Ericson’un moderatörlüğünde gerçekleştirilecek bir söyleşi de yer alıyor.

Herkesin katılımına açık ve ücretsiz program, İşi Olmayan Giremez sergisine paralel olarak, Practice Matters [Pratiği Önceliklendir­mek] projesi kapsamında sunulmaktadır. IASPIS ve Salt iş birliğiyle düzenlenen etkinlik Magnus Ericson ve Eylül Şenses tarafından hazırlanmıştır.

PROGRAM

15.00 Atölye: Makine Dişlisinden Vivien Tauchmann, İzel Karaca

Vivien Tauchmann’ın uzun soluklu araştırma projesi Out of the Gears [Makine Dişlisinden], gündelik hayatta sıkça kullanılan denimin özgürlükle özdeşleştirilmesinin ardında saklı emek sömürüsünü, çevresel tahribatı ve sömürgecilik mirasını ele alıyor. Türkiye’deki denim fabrikalarında yürütülen saha araştırmaları ve Temiz Giysi Kampanyası ile yapılan ortak çalışmalarla geliştirilen proje, üretimin maddi, duyusal ve duygusal koşullarını irdeliyor.

Tauchmann’ın İzel Karaca ile birlikte yürüteceği atölye, koreografik çalışmalar, görsel-işitsel yönlendirmeler ve birlikte düşünme süreçleri aracılığıyla katılımcıları, endüstriyel denim üretimindeki hareketleri, ritimleri ve direniş biçimlerini bedensel olarak deneyimlemeye davet ediyor. Böylece, bakım ve dayanışma pratiklerinin emek, beden ve çevre arasındaki ilişkileri nasıl şekillendirebileceğini keşfetmeyi amaçlıyor. Atölyenin ardından Tauchmann, pratiğine dair bir sunum yapacak.

Atölyeye katılım 20 kişiyle sınırlıdır. Program dili İngilizce ve Türkçe’dir. Katılımcıların yanlarında bir kot pantolon getirmeleri beklenmektedir. Atölye ve sunumu izleyici olarak takip etmek isteyenler de programa katılabilir. Kayıt için tıklayın.

16.30 Atölye: Fabrika KızlarıÅsa Dybwad Norman, Frida Hållander

2016’dan bu yana ortak projeler yürüten Åsa Dybwad Norman ile Frida Hållander, tekstil işçileri ile “fabrika kızları”nın yaşamları ve eylemlilik kapasiteleri üzerinden tekstil endüstrisinin tarihini araştırıyor. Nakış, aplike, heykel, video gibi farklı pratikleri bir araya getiren ikili, tekstil üretimi ile emek, üretim ve iktidar arasındaki ilişkilere dair eleştirel bir düşünce alanı açıyor.

İkilinin Fabriksflickorna [Fabrika Kızları] (2026) adlı yayını, İsveçli sanatçı ve oyun yazarı Suzanne Osten ile Margareta Garpe’nin 1980 yapımı Fabriksflickorna – makten och härligheten [Fabrika Kızları: İktidar ve İhtişam] oyununun bir uyarlaması. Oyun, İsveç’teki tekstil krizine ve 1950’lerden itibaren tekstil üretiminin büyük bir bölümünün başka yerlere taşınmasına yol açan yeniden yapılanma sürecine ışık tutuyor. İkilinin Vi strömmar ut från fabriken [Fabrikadan Dışarı Akıyoruz] (2022) adlı kolaj filmi de bu oyundan ilham alıyor.

Bu çalışmalardan hareketle düzenlenen aAtölye, katılımcıları oyundan seçili sahneleri okumaya davet ediyor. Atölyeyi, Norman ile Hållander’ın geçmiş ve güncel projelerine dair deneyim ve gözlemlerini paylaşacakları bir sunum izleyecek. Atölye ve sunum herkesin katılımına açıktır. Program dili İngilizce’dir.

17.30 SöyleşiÅsa Dybwad Norman, Frida Hållander, Vivien Tauchmann, Magnus Ericson, Eylül Şenses

Åsa Dybwad Norman, İsveç’in Arvika kentinde yaşayan bir tekstil sanatçısıdır. Göteborg Üniversitesi’ne bağlı HDK-Valand’da tekstil sanatı alanında öğretim üyesi olarak çalışmaktadır. Arşiv araştırmaları, röportajlar, sanatsal süreçler aracılığıyla tarihsel mekânları ve olayları inceleyerek el ve beden bilgisinin günümüz toplumunda nasıl ifade bulduğunu araştırmaktadır. Pratiğinde, tekstil malzemelerinin zaman ve mekân içindeki dolaşımına ve yerleşik düzeni dönüştürme potansiyeline odaklanmaktadır. 2024’ten bu yana küratör ve zanaatkâr Benjamin Lignel ile birlikte, güncel zanaat pratiklerini odağına alan See Me Make, Make Me See [Yaparken Beni Gör, Görmemi Sağla] projesi üzerine çalışmaktadır.

Frida Hållander, sanatçı, araştırmacı ve Stockholm’deki Konstfack’ta çalışan bir eğitimcidir. İsveç Araştırma Konseyi’nin desteğiyle Konstfack bünyesinde yürütülen Textile Heritage [Tekstil Mirası] (2025–2030) projesinde araştırmacı olarak yer almaktadır. Proje, tekstilin tarihsel ve güncel rolüne dair bilgi üretmeyi, tekstil deneyimlerini görünür kılmayı ve kurumlar ile topluluklar arasında bilgi alışverişini destekleyen bir araştırma ortamı oluşturmayı amaçlamaktadır. 1886’da kurulan Upsala-Ekeby seramik fabrikasına ait geniş bir alçı kalıp koleksiyonuna odaklı Mould of Stories [Hikâyelerin Şekli] (2026–2028) projesi kapsamında ise endüstriyel tarihlerin maddi varlığını nasıl sürdürdüğünü ve üretimden arda kalan izlerin beden–çevre ilişkisini nasıl şekillendirdiğini araştırmaktadır.

İzel Karaca, sosyoloji, sanat ve eleştirel teori alanlarında çalışan bir araştırmacı, yazar ve editördür. Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi Sosyoloji Bölümü’nde doktora çalışmalarını sürdüren Karaca, performans sanatını postkolonyal teori ve Türkiye’nin sosyopolitik ortamına ilişkin eleştirel okumalar üzerinden incelemektedir.

Vivien Tauchmann, bedensel pratikler aracılığıyla sosyopolitik ilişkileri inceleyen bir tasarımcı, sanatçı, eğitimci ve araştırmacıdır. İlişkisel tasarım, performans sanatı ve somatik pedagoji alanlarının kesişiminde şekillenen çalışmalarında, insan eliyle kurulan altyapıları sorgulamakta; iktidar ve adaletsizlik ile ilişkili süreçleri dönüştürmenin yollarını irdelemektedir. Taban örgütlenmeleri ve kültür mekânlarıyla iş birliği yapan Tauchmann, 2015’ten bu yana Temiz Giysi Kampanyası’nın uluslararası işçi hakları ağında örgütlenme ve kampanya çalışmaları yürütmektedir. Ayrıca, tasarım pratiği ve araştırmalarında bedensel bilgiyi merkeze alan In Figuring Out kolektifinin üyesi ve Türkiye coğrafyasından sanatçıları destekleyen Berlin merkezli STRÜKTÜR derneğinin eş kurucusudur.